Trong xây dựng nhà phố và biệt thự, tường 20 (dày hoàn thiện 220 đến 250 mm) ưu tiên cho tường bao ngoài trời chống thấm và cản nhiệt hướng Tây, còn tường 10 (dày 110 đến 130 mm) dùng ngăn phòng nội bộ để tiết kiệm diện tích và giảm tĩnh tải sàn.
Khối xây sử dụng vữa xi măng cát đạt cấp M7,5 (thường gọi M75) theo TCVN 4314:2022, khoan cấy râu thép neo cột mỗi 40 đến 50 cm chiều cao và đóng lưới mắt cáo rộng 15 đến 20 cm mỗi bên.
Nội dung bài viết
- Phân biệt tường 10 (tường đơn) và tường 20 (tường đôi) trong nhà ở
- Nguyên tắc chọn vị trí xây tường 10 và tường 20 hợp lý cho nhà phố, biệt thự
- Bảng định mức cấp phối vữa xây trát (Xi măng PCB30/PCB40 và Cát)
- Bảng so sánh tường 10 và tường 20 kèm đơn giá xây trát tham khảo năm 2027
- Kỹ thuật chống nứt, chống thấm tại vị trí giáp ranh tường và cột bê tông
- Câu hỏi thường gặp khi xây tường và pha trộn vữa xây trát
1. Phân biệt tường 10 (tường đơn) và tường 20 (tường đôi) trong nhà ở
Tên gọi tường 10 hay tường 20 xuất phát từ bề dày danh định của khối gạch xây kết hợp hai lớp vữa trát hoàn thiện theo kích thước viên gạch đất sét nung tiêu chuẩn TCVN 1450:2009 và gạch đặc TCVN 1451:1998.

1.1. Tường 10 (tường 110mm - tường đơn)
- Cấu tạo chiều dày: Thực tế viên gạch xây có độ dày từ 80mm đến 100mm, cộng thêm lớp vữa trát phẳng 2 bên (mỗi bên dày trung bình 15mm) tạo thành tổng chiều dày hoàn thiện khoảng 110mm đến 130mm (ở miền Bắc gọi là tường 10, miền Nam gọi là tường 100).
- Ưu điểm thực tế: Thi công nhanh, tiết kiệm diện tích sàn thông thủy, giảm tải trọng bản thân truyền lên hệ khung dầm móng, chi phí vật tư và nhân công thấp hơn.
- Nhược điểm cần lưu ý: Khả năng cách âm, cách nhiệt hạn chế, dễ bị thấm nước nếu đem làm tường bao bên ngoài chịu mưa nắng trực tiếp, khả năng chịu lực ngang yếu hơn tường đôi.
1.2. Tường 20 (tường 220mm - tường đôi)
- Cấu tạo chiều dày: Gồm 2 hàng gạch xây song song xếp chèn hàng (hoặc câu khóa hàng gạch ngang và hàng gạch dọc), cộng 2 lớp vữa trát trong ngoài cho tổng chiều dày hoàn thiện từ 220mm đến 250mm.
- Ưu điểm thực tế: Khả năng cách âm, chống nóng rất cao, ngăn nước mưa thấm thấu hiệu quả, độ bền chắc và khả năng chịu tải ngang vững vàng.
- Nhược điểm cần lưu ý: Chiếm thêm diện tích sử dụng, tải trọng nặng tác động lên dầm móng, chi phí vật tư và nhân công cao hơn khoảng 1,8 đến 2 lần so với tường 10.
2. Nguyên tắc chọn vị trí xây tường 10 và tường 20 hợp lý cho nhà phố, biệt thự
2.1. Các vị trí bắt buộc nên xây tường 20
- Tường bao quanh nhà tiếp xúc nắng mưa: Đặc biệt là mảng tường mặt tiền, tường hậu và tường hướng Tây hứng nắng trực tiếp, giúp chống nóng mùa hè, giữ ấm mùa đông và ngăn nước mưa thấm vào nội thất. Với biệt thự hoặc nhà ống hướng Tây, kỹ sư Tâm Phát có thể tư vấn xây tường đôi 2 lớp gạch có khe rỗng không khí hoặc chèn xốp XPS cách nhiệt ở giữa.
- Tường biên tiếp giáp lô đất trống (nếu chưa có nhà bên cạnh xây sát): Tránh mưa hắt ngang làm ẩm mốc sơn và đồ gỗ nội thất bên trong.
- Tường bao tầng 1 (tầng trệt): Giúp ngăn hơi ẩm mao dẫn từ lòng đất dâng lên chân tường và tăng độ an toàn chống đột nhập.
- Tường bao phòng karaoke, phòng giải trí, phòng thu âm: Đáp ứng yêu cầu cách âm cường độ cao.

2.2. Các vị trí nên xây tường 10
- Tường ngăn chia các phòng nội bộ bên trong nhà: Vách ngăn phòng ngủ, phòng làm việc, khu vệ sinh, khu bếp không tiếp xúc nắng mưa ngoài trời.
- Tường ở các tầng trên cao không chịu nắng mưa trực tiếp: Từ tầng 2, tầng 3 trở lên đối với các mảng tường ngăn bên trong hoặc vách đã che kín hoàn toàn để giảm tĩnh tải truyền xuống hệ dầm sàn bên dưới.
2.3. Quy tắc khóa mạch vữa và xây gạch đặc chân tường theo TCVN 4085
Theo tiêu chuẩn thi công và nghiệm thu khối xây TCVN 4085:2011 và bản cập nhật TCVN 4085:2025:
- Chiều dày mạch vữa chuẩn: Mạch vữa ngang dày trung bình 12 mm, mạch vữa đứng dày trung bình 10 mm (từng mạch không nhỏ hơn 8 mm và không lớn hơn 15 mm), miết mạch no vữa và xây so le khóa mạch.
- Khóa hàng gạch ngang cho tường 20: Cứ xây 4 đến 5 hàng gạch dọc phải câu khóa 1 hàng gạch quay ngang để liên kết cứng hai vế gạch thành một khối làm việc chung.
- Xây chân tường bằng gạch đặc và khóa đỉnh tường: Tại toàn bộ chu vi khu vệ sinh, ban công, lô gia và chân tường tầng 1, xây tối thiểu 3 đến 5 hàng gạch đặc đất sét nung bằng vữa xi măng cát vàng M7,5 (thường gọi M75) đến M10 (thường gọi M100) để chặn nước thấm mao dẫn. Ở đỉnh tường tiếp giáp đáy dầm sàn trên, chờ khối xây co ngót ổn định sau 24 đến 48 giờ rồi mới chèn khóa hàng gạch xiên (gạch con kiến) miết chặt vữa chống nứt cổ trần.
- Đổ giằng tường bê tông cốt thép: Với các bức tường 10 cao trên 3,3m hoặc dài trên 4m, cần đổ dầm giằng bê tông cốt thép dày 8cm đến 10cm chạy ngang giữa tường để tăng độ cứng chống rung nứt.
3. Bảng định mức cấp phối vữa xây trát (Xi măng PCB30/PCB40 và Cát)
Để mạch vữa xây đanh chắc và lớp vữa trát đạt yêu cầu kỹ thuật của TCVN 4314:2022 cũng như tiêu chuẩn trát TCVN 9377-2:2012, cát trước khi đưa vào máy trộn bắt buộc phải sàng sạch sỏi rác, bùn sét và đong đúng tỷ lệ cấp phối theo mác thiết kế.
3.1. Bảng cấp phối vữa trộn tay tại công trình (cho 1 m3 vữa)
| Mác vữa thiết kế | Loại xi măng sử dụng | Định mức xi măng (kg) | Cát mịn / Cát vàng (m3) | Nước sạch tham khảo (Lít) |
|---|---|---|---|---|
| M5,0 (thường gọi M50) | PCB30 | 230 kg | 1,10 m3 | 210 đến 230 L |
| M7,5 (thường gọi M75 - chuẩn xây trát) | PCB30 | 320 kg | 1,05 m3 | 210 đến 230 L |
| M10 (thường gọi M100) | PCB30 | 415 kg | 1,00 m3 | 210 đến 230 L |
| M7,5 (thường gọi M75) | PCB40 | 280 kg | 1,08 m3 | 210 đến 230 L |
| M10 (thường gọi M100) | PCB40 | 360 kg | 1,02 m3 | 210 đến 230 L |
3.2. Tỷ lệ trộn vữa theo hộc / thùng sơn 18 lít (Thực tế công trình)
Tổ thợ Tâm Phát đong cát bằng thùng sơn loại 18 lít gạt ngang miệng thùng. Tỷ lệ quy đổi chuẩn cho vữa M7,5 (thường gọi M75) như sau:
- Khi dùng xi măng xây trát chuyên dụng PCB30 (hoặc MC25 tương đương): Trộn 1 bao xi măng (50kg) với 12 thùng sơn 18L cát đã sàng sạch cùng lượng nước sạch vừa đủ độ dẻo.
- Khi dùng xi măng đa dụng PCB40: Trộn 1 bao xi măng (50kg) với 14 đến 15 thùng sơn 18L cát đã sàng sạch cùng lượng nước sạch vừa đủ độ dẻo.
4. Bảng so sánh tường 10 và tường 20 kèm đơn giá xây trát tham khảo năm 2027
4.1. Bảng so sánh đặc tính kỹ thuật giữa tường 10 và tường 20
| Tiêu chí so sánh | Tường 10 (Tường đơn - 110mm) | Tường 20 (Tường đôi - 220mm) |
|---|---|---|
| Số lượng gạch / m2 tường | Khoảng 55 đến 60 viên gạch ống (hoặc gạch đặc). | Khoảng 110 đến 120 viên gạch. |
| Định mức vữa xây trát | Khoảng 0,04 đến 0,05 m3 vữa/m2. | Khoảng 0,08 đến 0,10 m3 vữa/m2. |
| Khả năng chống nóng | Thấp (Dễ bị truyền và om nhiệt vào buổi chiều). | Rất cao (Bề dày cản nhiệt gấp đôi tường đơn). |
| Khả năng chống thấm | Trung bình (Dễ thấm qua mạch vữa khi mưa tạt dài ngày). | Rất cao (Có lớp mạch vữa đứng ngắt ẩm giữa 2 hàng gạch). |
| Diện tích chiếm chỗ sàn | Tiết kiệm diện tích (Chỉ chiếm 11cm đến 13cm bề dày). | Chiếm nhiều diện tích hơn (Mất 22cm đến 25cm bề dày). |
4.2. Đơn giá vật tư và nhân công xây trát tường (Tham khảo 2027)
| Hạng mục thi công | Đơn giá nhân công (VNĐ/m2) | Đơn giá vật tư (VNĐ/m2) | Tổng chi phí hoàn thiện (VNĐ/m2) |
|---|---|---|---|
| Xây tường 10 (Gạch ống 8x8x18) | 80.000 đến 100.000 | 110.000 đến 130.000 | 190.000 đến 230.000 |
| Xây tường 20 (Gạch ống 8x8x18) | 140.000 đến 170.000 | 210.000 đến 250.000 | 350.000 đến 420.000 |
| Trát tường trong nhà (Dày 1,5cm) | 70.000 đến 90.000 | 40.000 đến 50.000 | 110.000 đến 140.000 |
| Trát tường ngoài nhà (Bao gồm giàn giáo) | 90.000 đến 120.000 | 45.000 đến 60.000 | 135.000 đến 180.000 |
Để đối chiếu bảng giá thi công phần thô năm 2027 đã bao gồm trọn bộ gạch tuynel loại A, cát vàng, cát trát sàng sạch, xi măng chính hãng và nhân công xây trát đắp mốc chuẩn dây dọi, gia chủ tham khảo trực tiếp tại trang Báo giá xây nhà phần thô và trang Dịch vụ hoàn thiện nhà xây thô.
5. Kỹ thuật chống nứt, chống thấm tại vị trí giáp ranh tường và cột bê tông
5.1. Khoan cấy thép râu tường liên kết vào cột bê tông
- Sau khi tháo cốp pha cột bê tông, thợ kỹ thuật dùng máy khoan bê tông khoan lỗ, thổi sạch bụi và bơm keo chuyên dụng cấy thanh thép râu đường kính Phi 6 hoặc Phi 8 neo sâu vào thân cột, phần thân thép râu vươn ra ngàm vào mạch vữa tường tối thiểu 50cm.
- Khoảng cách theo chiều cao: Cứ xây cao từ 40cm đến 50cm (tương đương 4 đến 5 hàng gạch) bắt buộc phải có 1 hàng thép râu cấy vào cột bê tông (1 râu cho tường 10 và 2 râu song song cho tường 20), đồng thời tưới nước hồ dầu xi măng lên mặt tiếp giáp cột trước khi miết vữa xây gạch.

5.2. Đóng lưới mắt cáo chống nứt trước khi trát tường
- Trước khi đắp mốc trát tường theo quy phạm TCVN 9377-2:2012, tổ thợ tiến hành hồ dầu rồi đóng ghim cố định dải lưới thép mắt cáo mạ kẽm (hoặc dán lưới sợi thủy tinh kháng kiềm) phủ kín toàn bộ đường giáp ranh giữa tường gạch với cột, dầm, đà kiềng, lanh tô bê tông cũng như dọc theo các rãnh đục đi ống điện nước âm tường (anh chị xem thêm quy trình chi tiết tại bài Nguyên nhân tường trát bị nứt chân chim, bộp vữa và quy trình 6 bước đóng lưới mắt cáo, trát tường chuẩn kỹ thuật).
- Khổ rộng dải lưới thép mắt cáo (ô lưới không quá 3 cm) phải phủ chờm sang mỗi bên mép tiếp giáp từ 15 cm đến 20 cm theo đúng Mục 4.1.11 TCVN 9377-2:2012 để phân bổ đều ứng suất co giãn nhiệt ẩm, ngăn ngừa vết nứt xé thẳng đứng dọc thân cột.
Gợi ý phối hợp tường bao chống nóng và tiết kiệm diện tích thông thủy: Với các lô đất mặt tiền hẹp hoặc hướng Tây nắng gắt, anh chị hãy gửi kích thước khu đất qua Zalo 0889.361.988 để kiến trúc sư Tâm Phát tư vấn vị trí đặt tường 20, tường 2 lớp và tường 10 hợp lý.
Kinh nghiệm từ công trình thực tế
Khách sạn 8 tầng tại Hải Tiến, Thanh Hóa. Tường ngăn giữa các phòng nghỉ xây gạch Tuynel đặc hoặc 2 lỗ dày 150 đến 220 mm, trát kín hai mặt và xây lên sát đáy sàn bê tông. Trục ống thoát nước của các phòng tắm được bọc bảo ôn để giảm tiếng nước chảy ban đêm. Với phòng ngủ cạnh nhà vệ sinh hoặc phòng cho thuê, chọn tường dày hơn chưa đủ, tường phải kín lên tới đáy sàn thì mới cách âm tốt.
Nhà phố 3 tầng hiện đại tại Thường Tín, Hà Nội. Toàn bộ tường xây gạch Tuynel loại A1, vữa xây trát M75 dùng cát sàng sạch. Các vị trí rãnh ống điện nước và chỗ tiếp giáp cột bê tông đều được đóng lưới thép mắt cáo trước khi trát. Đây là những chỗ tường hay nứt nhất sau khi sơn, nên khi nghiệm thu phần xây anh chị nên xem có lưới ở các vị trí này trước khi thợ trát che kín.
6. Câu hỏi thường gặp khi xây tường và pha trộn vữa xây trát
Câu 1: Xây tường xong bao nhiêu ngày thì được tiến hành trát tường?
Sau khi xây tường xong và đã cắt đục lắp đặt xong hệ thống ống điện nước âm tường (MEP), nên để khối tường gạch có thời gian khô se và co ngót mạch vữa ổn định tối thiểu từ 5 đến 7 ngày trước khi tiến hành ghém mốc trát. Trước giờ vào vữa trát khoảng 2 đến 3 tiếng, thợ bắt buộc phải phun nước tưới ẩm đều mặt gạch để gạch không hút kiệt nước của lớp vữa trát mới gây cháy vữa, bộp tường.
Câu 2: Nên dùng cát đen hay cát vàng hạt trung để xây và trát tường?
Đối với mạch vữa xây tường chịu lực, xây cổ móng, bậc cầu thang và xây gạch đặc khu vệ sinh, nên dùng cát vàng hạt trung để đạt cường độ mác vữa cao. Đối với công tác trát phẳng mặt tường trong và ngoài nhà, không nên dùng cát đen mịn lẫn bùn phù sa mà nên dùng cát trát hạt trung sạch giúp mặt tường vừa nhẵn mịn vừa đanh cứng.
Câu 3: Tại sao góc dưới bệ cửa sổ và nách cửa đi hay bị nứt chéo râu tôm?
Vết nứt chéo 45 độ tại hai góc trên và hai góc dưới ô cửa sổ xuất phát từ ứng suất tập trung do gối đỡ lanh tô quá ngắn hoặc bệ cửa sổ không có giằng bê tông phân tải. Tại Tâm Phát, mọi lanh tô bê tông cốt thép trên đỉnh cửa đều có chiều dài gối ngàm vào tường hai bên tối thiểu 20cm đến 25cm, kết hợp đổ giằng bê tông cốt thép dưới bệ cửa sổ và dán thêm dải lưới mắt cáo chéo góc trước khi trát.
Câu 4: Vữa xây trát đã trộn nước để qua buổi trưa có được chế thêm nước dùng lại không?
Không được dùng lại vữa đã bắt đầu đông kết. Theo quy phạm xây trát, mẻ vữa xi măng cát sau khi trộn với nước chỉ nên sử dụng hết trong vòng 60 đến 90 phút. Nếu để vữa khô cứng qua giờ nghỉ trưa rồi đổ thêm nước đánh nhão lại, các liên kết tinh thể xi măng đã bị phá vỡ hoàn toàn khiến lớp vữa trát lên tường bị bở mục và làm phồng rộp màng sơn sau vài tháng sử dụng.
Liên hệ khảo sát hiện trạng miễn phí và nhận bảng dự toán chi tiết
Để được kiến trúc sư và kỹ sư kết cấu trực tiếp tư vấn phương án bố trí tường bao chống nóng, giải pháp chống thấm khu ướt và lập dự toán xây nhà phần thô hoặc trọn gói chi tiết, gia chủ có thể gửi hướng nắng chính của mặt tiền, kích thước khu đất và nhu cầu phân chia phòng cho Xây dựng Tâm Phát.
- Hotline, Zalo: 0889.361.988
- Đăng ký lịch khảo sát miễn phí: trang liên hệ Xây dựng Tâm Phát
Thông tin liên quan
- Nguyên nhân tường trát bị nứt chân chim, bộp vữa và quy trình 6 bước đóng lưới mắt cáo, trát tường chuẩn kỹ thuật
- Quy trình lắp đặt điện nước âm tường (MEP) và tiêu chuẩn nén thử áp lực đường ống cấp nước tại Xây dựng Tâm Phát
- Kỹ thuật bố trí cốt thép dầm sàn, thép cầu thang và sử dụng con kê bê tông tránh lỗi cháy thép sàn trong xây dựng
- Báo giá xây nhà phần thô tại Hà Nội 2027: Khung giá theo 4 bậc diện tích, cách tính quy đổi và danh mục vật tư
- Hoàn thiện nhà
- Xây nhà trọn gói
Bài viết cùng chuyên mục
Sàn Cemboard, tấm ALC hay sàn deck: chọn loại nào khi nâng tầng nhà phố
Nâng tầng nhà bằng khung thép tại Hà Nội: kết cấu, thi công ngõ nhỏ và 4 dự án thật
Báo giá nâng tầng khung thép và sàn nhẹ tại Hà Nội bóc tách chi tiết
Bảng đơn giá sửa chữa, cải tạo nhà tại Hà Nội năm 2027 theo hạng mục
Giá chống thấm nhà vệ sinh, sân thượng, tường tại Hà Nội năm 2027
Xử lý tường gạch vôi cát và ẩm chân tường nhà cổ tại Hà Nội
Cải tạo nhà ống phố cổ mặt tiền hẹp: gác lửng, giếng trời và lấy sáng
Sửa chữa cải tạo nhà tại phố cổ Hà Nội: quy định, kỹ thuật và 6 dự án thực tế
Quy định xây dựng, cải tạo nhà trong khu phố cổ Hà Nội cập nhật mới
Sửa nhà tập thể khu Đống Đa, Ba Đình tại Thành Công, Kim Liên, Trung Tự, Giảng Võ
Chống thấm sàn vệ sinh nhà tập thể không thấm xuống nhà dưới
Quy định khi cải tạo nhà trong khu tập thể cũ: được làm gì và cấm gì
