Quy trình phá dỡ nhà cũ trong ngõ nhỏ Hà Nội tuân thủ QCVN 18:2021/BXD gồm 6 bước: lập biên bản hiện trạng liền kề, cô lập điện nước, bao lưới phun sương, cắt tách tường chung hạ giải từ mái xuống móng, đào móc sạch bể ngầm và chở trạc ban đêm.
Việc móc sạch hoàn toàn móng đá hộc, dầm bê tông cũ ở độ sâu 1,0 đến 2,0 m giúp giàn ép cọc giai đoạn sau không bị lệch tim hay vỡ đầu cọc phát sinh ca máy đào lại.
Nội dung bài viết
1. Bảng so sánh 2 phương pháp phá dỡ nhà cũ tại Hà Nội
Việc lựa chọn phương án phá dỡ bằng máy xúc gắn búa thủy lực, kìm bóp bê tông hay phá dỡ thủ công bằng máy cầm tay phụ thuộc trực tiếp vào bề rộng ngõ tiếp cận, bán kính cua và quy mô kết cấu ngôi nhà cũ. Theo Khoản 3 Điều 42 Nghị định 06/2021/NĐ-CP, biện pháp thi công phá dỡ phải phù hợp với đặc điểm kết cấu và điều kiện lân cận để ngăn ngừa sập đổ ngoài kiểm soát.


| Phương pháp phá dỡ | Điều kiện ngõ tiếp cận và loại công trình áp dụng | Biện pháp tổ chức thi công và trung chuyển phế thải |
|---|---|---|
| 1. Phá dỡ bằng máy cơ giới kết hợp thủ công | Đường hoặc ngõ rộng từ 3m trở lên, máy xúc đào gắn đầu búa thủy lực hoặc kìm bóp bê tông di chuyển vào được tận chân công trình. | Hạ thủ công phần tum hoặc tầng cao vượt tầm vươn cần máy, sau đó dùng máy bóp vụn bê tông kết hợp phun sương nước dập bụi và xúc phế thải trực tiếp lên xe tải. |
| 2. Phá dỡ thủ công kết hợp máy móc cầm tay trong ngõ sâu (Dưới 2,5m) | Các ngõ nhỏ từ 1,2m đến 2,5m tại Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Thanh Trì máy xúc lớn không vào được. | Bắc hệ giàn giáo và lưới chắn bụi bao quanh công trình, công nhân dùng súng bắn bê tông điện hoặc khí nén phá dỡ cuốn chiếu từ tầng mái xuống tầng 1, trút phế thải qua ống dẫn xuống tầng trệt rồi chở bằng xe ba gác, xe cải tiến ra điểm tập kết xe tải ngoài đầu ngõ. |
1.1. Khi nào áp dụng máy cơ giới kết hợp thủ công
Khi mặt tiền nhà nằm ngoài mặt phố hoặc ngõ rộng từ 3m trở lên không vướng dây cáp điện tầm thấp, đội thi công ưu tiên dùng đầu kìm thủy lực bóp nát dầm sàn thay vì đục búa liên tục để giảm tiếng ồn và độ rung. Các tầng trên cao vượt tầm vươn cần máy (thường từ tầng 4, tầng 5 trở lên) vẫn được hạ giải thủ công trước nhằm kiểm soát hướng đổ của mảng tường vào phía lòng nhà.
1.2. Khi nào bắt buộc phá dỡ thủ công trong ngõ sâu dưới 2,5m
Trong các ngõ nhỏ từ 1,2m đến 2,5m hoặc nhà kẹp giữa hai công trình cấp 4 tường vôi vữa yếu, mọi thao tác hạ giải phần thân đều thực hiện bằng súng đục bê tông cầm tay kết hợp máy cắt lưỡi kim cương. Khi hạ hết phần thân xuống cốt nền tầng 1, tổ thi công có thể đưa máy xúc mini xích cao su rộng khoảng 1,0m đến 1,2m vào hỗ trợ đào móc móng ngầm để rút ngắn tiến độ.
2. Quy trình 6 bước phá dỡ nhà cũ và xử lý ngầm bàn giao mặt bằng sạch tại Xây dựng Tâm Phát
Để mặt bằng sau khi phá dỡ sẵn sàng cho công tác ép cọc bê tông hoặc đào móng mà không vướng gạch đá, dầm móng cũ dưới lòng đất, Xây dựng Tâm Phát triển khai quy trình 6 bước kiểm soát nghiêm ngặt theo QCVN 18:2021/BXD.




2.1. Bước 1: Khảo sát kết cấu nhà cũ và lập biên bản hiện trạng liền kề
Kỹ sư hiện trường kiểm tra hệ kết cấu nhà cũ thuộc dạng tường gạch chịu lực hay khung bê tông cốt thép, xác định rõ tình trạng chung tường, chung móng hay tường riêng với hàng xóm. Trước khi động búa, kỹ sư cùng gia chủ sang làm việc với các hộ giáp ranh, chụp ảnh và quay video toàn bộ vết nứt sẵn có để lập biên bản xác nhận hiện trạng có chữ ký các bên.
2.2. Bước 2: Ngắt cô lập điện nước cũ và thu hồi vật tư tận dụng
Toàn bộ đường điện âm tường, đường ống cấp nước cũ trong phạm vi phá dỡ được ngắt cô lập hoàn toàn, đồng thời di chuyển đồng hồ điện và đồng hồ nước ra tủ kỹ thuật tạm có aptomat chống giật bên ngoài công trình. Tổ thợ tháo dỡ gọn gàng hệ thống cửa, thiết bị vệ sinh, bình nóng lạnh, điều hòa, mái tôn cũ để bàn giao lại cho gia chủ hoặc thanh lý khấu trừ chi phí phá dỡ theo thỏa thuận.
2.3. Bước 3: Lắp dựng giàn giáo, lưới chắn bụi và hệ thống phun sương
Đơn vị thi công lắp dựng hệ giàn giáo bao che, căng lưới chắn bụi mật độ dày kết hợp bạt hứng vật rơi kín toàn bộ mặt tiếp giáp ngõ đi chung và phần mái tôn, sân phơi của các hộ liền kề. Tại khu vực đục phá, vòi phun sương nước áp lực hoạt động liên tục để dập bụi mịn phát tán ra khu dân cư theo yêu cầu vệ sinh môi trường của Thông tư 16/2021/TT-BXD.
2.4. Bước 4: Hạ độ cao từ tầng mái xuống tầng 1 kết hợp lắp văng chống
Quá trình hạ giải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự từ trên xuống dưới gồm đục sàn mái, hạ tường ngăn, cắt dầm phụ rồi mới hạ dầm chính và cột từng tầng, không đục chân cột hoặc chân tường làm sập mảng lớn. Tại mép giáp ranh nhà hàng xóm, thợ dùng máy cắt bê tông cắt rãnh tách rời liên kết trước khi đục. Ngay khi hạ đến cao độ tầng 2 hoặc tầng 1, đội kỹ thuật lắp đặt hệ văng chống thép hình chữ U, I hoặc H để giữ ổn định cho hai bức tường nhà liền kề (anh chị xem chi tiết tại bài Biện pháp chống văng nhà liền kề và ép cừ khi đào móng, đào tầng hầm nhà phố sát vách tại Hà Nội).
2.5. Bước 5: Đào móc toàn bộ móng cũ, hút và phá bỏ bể ngầm
Tâm Phát cho xe hút sạch chất thải bể phốt cũ, đập bỏ toàn bộ thành đáy bể nước ngầm và đào móc chân móng gạch đá, dầm móng bê tông cũ. Nếu để sót đá hộc hoặc cổ móng cũ ở độ sâu 1,0m đến 2,0m, khi đưa giàn ép cọc vào thi công sẽ gặp hiện tượng trượt mũi cọc, gãy cọc hoặc không ép xuống được.
2.6. Bước 6: Vận chuyển sạch phế thải và nghiệm thu bàn giao cốt mặt bằng
Toàn bộ trạc vữa được đóng bao hoặc trung chuyển ra xe tải vận chuyển về bãi đổ đúng quy định vào khung giờ cho phép, xịt rửa sạch mặt ngõ chung sau mỗi ca làm việc. Hố đào móc móng cũ được san lấp cát đầm phẳng theo quy phạm công tác đất TCVN 4447:2012 và nghiệm thu theo 5 tiêu chí dưới đây trước khi bàn giao định vị tim cọc:
| Hạng mục kiểm tra bàn giao | Tiêu chuẩn kỹ thuật mặt bằng đạt yêu cầu | Rủi ro nếu bỏ sót khi nghiệm thu |
|---|---|---|
| 1. Chướng ngại vật ngầm | Móc sạch toàn bộ móng gạch đá cũ, đà kiềng cũ, rễ cây lớn tại các vị trí tim cọc và đài móng thiết kế. | Vướng mũi cọc bê tông gây lệch tim, vỡ đầu cọc, phát sinh ca máy đào xử lý lại. |
| 2. Bể phốt và bể nước cũ | Hút kiệt bùn thải, phá dỡ đáy và thành bể, lấp cát hạt trung đầm chặt từng lớp dày 20cm đến 30cm. | Đọng túi bùn khí metan gây lún sụt nền tầng 1 và thấm ngược mùi hôi. |
| 3. Mạch tiếp giáp nhà liền kề | Cắt phẳng phần tường và rìa móng lấn ranh (nếu thuộc đất chủ nhà), kiểm tra độ chặt của nêm gỗ hệ văng chống. | Cấn ván khuôn đài móng mới hoặc làm hở hàm ếch chân móng nhà bên cạnh. |
| 4. Hệ thống điện, nước tạm | Đồng hồ điện, nước được dời ra vị trí gọn gàng đầu lô đất, có tủ che mưa và aptomat chống rò điện. | Rò điện ra giàn giáo, thiếu nguồn nước phục vụ khoan dẫn và trộn vữa. |
| 5. Cao độ nền và vệ sinh ngõ | San gạt phẳng mặt bằng đủ cao độ di chuyển cho giàn máy ép cọc, quét rửa sạch bùn trạc trên lối đi chung. | Lún nghiêng dầm đế máy ép cọc, gây bức xúc cho các hộ dân trong ngõ. |
3. Cách tính chi phí phá dỡ nhà cũ và chuẩn bị mặt bằng trong dự toán xây nhà năm 2027
Theo phạm vi công việc và bảng giá công bố trên trang Xây nhà trọn gói, hạng mục phá dỡ công trình cũ và vận chuyển phế thải thuộc nhóm công việc xác định riêng theo hiện trạng thực tế của từng khu đất.


- Bốn yếu tố cấu thành chi phí phá dỡ thực tế: (1) Kết cấu ngôi nhà cũ là nhà tường gạch chịu lực vữa vôi hay nhà khung bê tông cốt thép kiên cố nhiều sắt thép, (2) Tổng diện tích sàn cần hạ giải và khối lượng móng ngầm, bể ngầm cần đào móc sâu dưới đất, (3) Bề rộng ngõ tiếp cận và cự ly tăng bo phế thải bằng xe ba gác, xe cải tiến từ chân công trình ra điểm đỗ ô tô tải ngoài mặt đường lớn, (4) Giá trị phần sắt thép phế liệu trong bê tông, khung nhôm sắt, cửa cũ thu hồi được khấu trừ trực tiếp lại cho chủ đầu tư.
- Điều phối đồng bộ khi thi công trọn gói hoặc phần thô: Khi gia chủ sử dụng dịch vụ xây nhà trọn gói hoặc xây thô tại Tâm Phát (xem chi tiết tại Kinh nghiệm và cách tính chi phí xây nhà trong ngõ nhỏ, ngõ sâu tại Hà Nội hạn chế phát sinh và Báo giá xây nhà phần thô), toàn bộ khâu phá dỡ, lắp văng chống và ép cọc đào móng được điều phối liền mạch bởi riêng một kỹ sư chủ nhiệm.
- Nguyên tắc báo giá: Đơn giá tham khảo được bóc tách sau khi khảo sát hiện trạng thực tế. Thuế và chứng từ áp dụng theo hình thức hợp đồng, ghi rõ trong bảng báo giá chi tiết gửi chủ đầu tư phê duyệt.
Bảng cấu trúc các khoản mục chi phí phá dỡ nhà cũ và vận chuyển phế thải tại Hà Nội
Trước ngày đưa máy móc hoặc tổ đội vào hạ giải công trình cũ, chủ đầu tư cần gửi hồ sơ thông báo ngày khởi công (kèm bản sao giấy phép xây dựng và phương án phá dỡ an toàn) tới UBND cấp phường tối thiểu 03 ngày làm việc. Dưới đây là 4 thành phần cấu thành chi phí giải phóng mặt bằng thực tế tại Hà Nội:
| Nhóm hạng mục công việc | Đơn vị xác định khối lượng | Đặc thù tổ chức thi công trong ngõ phố Hà Nội |
|---|---|---|
| 1. Hạ giải kết cấu phần nổi (mái, sàn, tường, cột) | Tính theo m2 tổng diện tích sàn nhà cũ | Ngõ rộng trên 3,5 m dùng máy xúc gắn búa căn tiến độ nhanh. Ngõ hẹp dưới 2,5 m cắt tách tường chung bằng máy cắt lưỡi kim cương và đục hạ thủ công từng tầng. |
| 2. Đào móc móng cũ và hút, phá bể ngầm | Trọn gói theo hiện trạng móng và số lượng bể | Bắt buộc hút sạch bùn bể phốt trước khi phá dỡ và đào móc toàn bộ móng gạch/đá hộc cũ sâu 1,0 đến 2,0 m để thông tuyến tim cọc ép mới. |
| 3. Tăng bo và vận chuyển trạc thải xây dựng | Tính theo cự ly ngõ (m) và số chuyến xe | Trung chuyển bằng xe cải tiến hoặc xe ba gác ra đầu phố lớn và bốc lên xe tải ben chở đi bãi tập kết trong khung giờ đêm 21h00 đến 06h00 sáng theo quy định đô thị. |
| 4. Khấu trừ phế liệu thu hồi (nếu có) | Cấn trừ trực tiếp vào chi phí phá dỡ | Với nhà khung bê tông cốt thép hoặc có mái tôn, cửa sắt cũ không tái sử dụng, lượng sắt thép thu hồi được kiểm đếm giảm trừ một phần chi phí phá dỡ cho gia chủ. |
Gợi ý khảo sát hiện trạng tường chung trước khi phá dỡ: Gia chủ có nhà cũ kẹp giữa các công trình lâu năm trong ngõ nhỏ có thể gửi ảnh mặt tiền và bề rộng ngõ qua Zalo 0889.361.988 để kỹ sư Tâm Phát khảo sát phương án cắt tách tường chung và báo giá trọn gói từ khâu giải phóng mặt bằng.
Kinh nghiệm từ công trình thực tế
Xây lại biệt thự Pháp cổ 4 tầng tại 17A Phùng Hưng, phố cổ Hà Nội. Nhà nằm giữa phố cổ, sát các nhà liền kề. Trước khi phá dỡ, Tâm Phát khảo sát và ghi nhận hiện trạng các nhà bên cạnh, lắp hệ văng chống bằng thép hình chữ I cho khu vực tiếp giáp rồi mới hạ nhà cũ. Vật tư và phế thải được vận chuyển vào ban đêm theo điều kiện tiếp cận của phố, khối lượng mỗi đợt tính theo tiến độ để không chiếm lối đi, kèm che chắn và vệ sinh khu vực thi công. Giai đoạn pháp lý, phá dỡ, văng chống và móng mất 35 ngày trong tổng 155 ngày thi công. Với nhà chung tường trong phố cổ hoặc ngõ nhỏ, anh chị nên tính thời gian phá dỡ cùng văng chống và móng, không coi đó là việc chỉ mất vài ngày.
Sửa chữa nâng tầng nhà phố 4 tầng tại Phúc Lợi, Long Biên. Đây là trường hợp không phá hết mà giữ lại khung cũ để nâng tầng. Trước khi đục phá, kỹ sư đục mở kiểm tra bê tông đầu cột tầng mái cũ và đào hố kiểm tra móng. Chỉ khi xác nhận móng và cột 220 x 220 mm đủ khả năng chịu tải, phương án nâng lên tầng 4 mới được chốt. Phần phá dỡ chỉ gồm đục vữa ộp, nền cũ, lan can sắt gỉ và vận chuyển phế thải, nằm trong giai đoạn đầu 25 ngày. Nếu nhà cũ còn khung chắc, kiểm tra kết cấu trước khi phá giúp anh chị so sánh được phương án sửa nâng tầng với phá đi xây mới.
4. Câu hỏi thường gặp khi phá dỡ nhà cũ trong ngõ nhỏ Hà Nội
Câu 1: Phá dỡ nhà cũ xây lại có cần lập phương án an toàn không?
Có. Theo Khoản 3 Điều 42 Nghị định 06/2021/NĐ-CP, trước khi phá dỡ nhà ở trong khu dân cư sát vách, chủ đầu tư và nhà thầu phải lập phương án, giải pháp phá dỡ thể hiện rõ trình tự tháo dỡ, biện pháp chống văng bảo vệ nhà liền kề, che chắn bụi ồn và thông báo khởi công tới UBND phường kèm giấy phép xây dựng.
Câu 2: Nhà chung tường với hàng xóm thì phá dỡ thế nào để không nứt tường bên cạnh?
Với nhà cũ chung tường 10 hoặc tường 20 với hộ liền kề, đội thi công không được dùng búa tạ hay máy xúc giật đổ mảng tường. Thợ kỹ thuật phải dùng máy cắt lưỡi kim cương cắt đứt hoàn toàn sàn và dầm ngang sát mép tường chung, giữ nguyên phần tường chung đó làm vách ngăn cho hàng xóm và kết hợp chống văng thép hình giữ ổn định trước khi thi công tường móng riêng trên phần đất của gia chủ.
Câu 3: Tại sao bắt buộc phải đào móc hết móng gạch và bể phốt cũ trước khi ép cọc?
Móng đá hộc, dầm móng bê tông cũ và thành bể ngầm nằm ở cao độ từ 0,8m đến 2,0m dưới mặt đất trùng đúng vào lưới bố trí tim cọc nhà mới. Nếu lấp trạc phủ lên trên mà không móc sạch, mũi cọc bê tông khi ép xuống sẽ tỳ lệch vào mép móng cũ gây trôi tim cọc, nghiêng gãy thân cọc và buộc phải nhổ cọc thuê máy xúc đào lại rất tốn kém.
Câu 4: Thời gian phá dỡ và dọn sạch mặt bằng nhà phố mất bao lâu?
Đối với nhà phố diện tích từ 40 m2 đến 70 m2 cao 2 đến 4 tầng tại Hà Nội, nếu ngõ rộng trên 3m cho phép máy cơ giới vào tận nơi thì thời gian phá dỡ và móc móng mất khoảng 4 đến 7 ngày. Trường hợp ngõ nhỏ dưới 2,5m phải đục thủ công cuốn chiếu và tăng bo phế thải bằng xe ba gác vào ban đêm, tổng thời gian thường kéo dài từ 10 đến 16 ngày.
Liên hệ khảo sát hiện trạng miễn phí và nhận bảng dự toán chi tiết
Để được kiến trúc sư và kỹ sư kết cấu trực tiếp khảo sát hiện trạng khu đất hoặc công trình cũ, tư vấn phương án phá dỡ, chống văng, kết cấu và lập dự toán chi tiết, gia chủ có thể gửi vị trí công trình kèm ảnh chụp hiện trạng nhà cũ và bề rộng ngõ tiếp cận cho Xây dựng Tâm Phát.
- Hotline, Zalo: 0889.361.988
- Đăng ký lịch khảo sát miễn phí: trang liên hệ Xây dựng Tâm Phát
Xem thêm quy định tầng cao, kỹ thuật xử lý tường gạch vôi cát và 6 công trình thực tế trong khu phố cổ tại chuyên trang sửa chữa cải tạo nhà tại phố cổ Hà Nội.
Thông tin liên quan
- Biện pháp chống văng nhà liền kề và ép cừ khi đào móng, đào tầng hầm nhà phố sát vách tại Hà Nội
- Kinh nghiệm chọn móng nhà trên nền đất yếu (móng đơn, móng băng, móng bè hay móng cọc) và cách tính chi phí năm 2027
- Kinh nghiệm và cách tính chi phí xây nhà trong ngõ nhỏ, ngõ sâu tại Hà Nội hạn chế phát sinh
- Báo giá xây nhà phần thô tại Hà Nội 2027: Khung giá theo 4 bậc diện tích, cách tính quy đổi và danh mục vật tư
- Xây nhà trọn gói
- Kinh nghiệm xây nhà phố cho người lần đầu: 6 bước chuẩn bị từ A đến Z
Bài viết cùng chuyên mục
Sàn Cemboard, tấm ALC hay sàn deck: chọn loại nào khi nâng tầng nhà phố
Nâng tầng nhà bằng khung thép tại Hà Nội: kết cấu, thi công ngõ nhỏ và 4 dự án thật
Báo giá nâng tầng khung thép và sàn nhẹ tại Hà Nội bóc tách chi tiết
Bảng đơn giá sửa chữa, cải tạo nhà tại Hà Nội năm 2027 theo hạng mục
Giá chống thấm nhà vệ sinh, sân thượng, tường tại Hà Nội năm 2027
Cải tạo nhà ống phố cổ mặt tiền hẹp: gác lửng, giếng trời và lấy sáng
Xử lý tường gạch vôi cát và ẩm chân tường nhà cổ tại Hà Nội
Sửa chữa cải tạo nhà tại phố cổ Hà Nội: quy định, kỹ thuật và 6 dự án thực tế
Quy định xây dựng, cải tạo nhà trong khu phố cổ Hà Nội cập nhật mới
Sửa nhà tập thể khu Đống Đa, Ba Đình tại Thành Công, Kim Liên, Trung Tự, Giảng Võ
Chống thấm sàn vệ sinh nhà tập thể không thấm xuống nhà dưới
Quy định khi cải tạo nhà trong khu tập thể cũ: được làm gì và cấm gì
