Xây nhà hết bao nhiêu gạch, xi măng, cát, thép? Công thức tính chuẩn theo bản vẽ kết cấu

Thợ xây tường gạch căng dây

Câu hỏi xây nhà hết bao nhiêu gạch, xi măng, cát, đá, thép không thể trả lời bằng một con số rập khuôn cho mọi ngôi nhà, bởi khối lượng vật tư phụ thuộc trực tiếp vào kích thước viên gạch địa phương, tỷ lệ tường 110 hay tường 220, mác vữa xây trát, mác bê tông và sơ đồ nhịp kết cấu riêng của từng công trình. Phương pháp tính chuẩn kỹ thuật là đo bóc tiên lượng từ bộ hồ sơ bản vẽ thiết kế (tổng m2 tường trừ lỗ mở cửa, m3 bê tông cấu kiện và bảng thống kê cốt thép) rồi nhân với định mức sử dụng vật liệu theo Thông tư 12/2021/TT-BXD và Thông tư 09/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng (Thư Viện Pháp Luật).

Riêng với hạng mục gạch xây tường, gia chủ hoàn toàn có thể tự nhẩm chính xác số lượng viên gạch trên mỗi m2 tường ngay tại nhà thông qua công thức hình học đơn giản dưới đây do kỹ sư Xây dựng Tâm Phát hướng dẫn.

1. Công thức tính số viên gạch cho 1 m2 tường 110 và tường 220

Kích thước viên gạch nung tại miền Bắc (phổ biến 220 x 105 x 65 mm hoặc 210 x 100 x 60 mm) khác với gạch ống miền Nam (80 x 80 x 180 mm), nên thay vì nhớ máy móc con số trên mạng, gia chủ áp dụng công thức tổng quát cho 1 m2 tường đơn (tường 110 xây 1 hàng gạch):

Xây tường gạch và đổ cột tầng 1
Xây tường gạch và đổ cột tầng 1
Tường 220 và tường 110
Tường 220 và tường 110

Số viên gạch cho 1 m2 tường 110 = 1 / [(Chiều dài viên gạch + Độ dày mạch vữa đứng) x (Chiều cao viên gạch + Độ dày mạch vữa ngang)].

[Ví dụ minh họa]: Sử dụng viên gạch đất sét nung đặc quy cách 220 x 105 x 65 mm, chiều dày mạch vữa tiêu chuẩn là 10 mm (tức 0,01 m). Diện tích mặt đứng của 1 viên gạch kèm mạch vữa chiếm chỗ là: (0,22 + 0,01) x (0,065 + 0,01) = 0,23 x 0,075 = 0,01725 m2. Lấy 1 chia cho 0,01725 ta được kết quả xấp xỉ 58 viên gạch cho 1 m2 tường 110. Đối với tường đôi 220 mm (xây hai hàng gạch kèm hàng gạch quay ngang khóa mạch), số lượng gạch tăng gần gấp đôi, rơi vào khoảng 116 viên/m2 tường.

Bước tính Nội dung thao tác bóc tách Lưu ý thực tế tại công trường
Bước 1 Đo tổng diện tích tường trên bản vẽ kiến trúc, tách riêng khối lượng tường đơn 110 và tường đôi 220 Tính cả phần tường thu hồi mái, tường xây hộp kỹ thuật, bậc cầu thang và bể ngầm
Bước 2 Trừ đi toàn bộ diện tích ô trống: cửa đi chính, cửa phòng ngủ, cửa nhà vệ sinh, cửa sổ và ô thoáng Không trừ diện tích dầm lanh tô bê tông nhỏ nằm trên đầu cửa nếu tiết diện không đáng kể
Bước 3 Nhân diện tích tường thực xây với định mức số viên gạch/m2 tương ứng kích thước lô gạch đại lý cấp Đo thực tế 1 viên gạch mẫu tại lò gạch địa phương vì gạch thực tế đôi khi hụt 3 đến 5 mm so với danh nghĩa
Bước 4 Cộng thêm tỷ lệ hao hụt vận chuyển, bốc xếp và chặt gạch khóa góc quanh khuôn cửa (khoảng 3% đến 5%) Nên đặt hàng theo từng đợt sàn để không chiếm hết lối đi thi công trong ngõ hẹp

2. Cách bóc tách khối lượng xi măng, cát, bê tông thương phẩm và cốt thép

Khác với gạch xây đếm theo viên, nhóm vật liệu rời và cốt thép chịu lực được bóc tách theo thể tích m3 và trọng lượng tấn dựa trên định mức dự toán xây dựng công trình ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BXD và Thông tư 09/2024/TT-BXD (Thư Viện Pháp Luật):

Xe bồn bê tông ban ngày
Xe bồn bê tông ban ngày
Thép sàn 2 lớp có con kê
Thép sàn 2 lớp có con kê
Nhóm vật liệu chính Cơ sở bóc tách từ bản vẽ Đặc điểm quy đổi và kiểm soát khối lượng
Xi măng và cát (cho vữa xây, trát, cán nền) Tính từ tổng m2 tường xây, m2 diện tích trát trong, ngoài (dày 1,5 đến 2 cm) và m2 cán nền nhân định mức vữa M7,5 (thường gọi M75) hoặc M10 (thường gọi M100) theo TCVN 4314:2022 1 m3 vữa xi măng cát mịn M7,5 (thường gọi M75) theo TCVN 4314:2022 cần khoảng 280 kg xi măng PCB40 (hoặc khoảng 320 kg xi măng chuyên xây trát PCB30) và khoảng 1,05 đến 1,08 m3 cát sạch đã sàng.
Bê tông kết cấu (móng, cột, dầm, sàn, thang) Nhân kích thước dài x rộng x cao (hoặc dày) của từng cấu kiện trên bản vẽ kết cấu để ra tổng m3 bê tông Nhà phố hiện nay chủ yếu đặt bê tông thương phẩm (bê tông tươi) mác M250 đến M300 theo m3 thực đổ thay vì mua lẻ đá 1x2, cát vàng về tự trộn thủ công
Cốt thép xây dựng (từ phi 6 đến phi 25) Lấy trực tiếp từ Bảng thống kê cốt thép tổng hợp do kỹ sư kết cấu xuất ra ở cuối bộ hồ sơ kết cấu Bảng thống kê đã tách rõ số cây thép dài 11,7 m cho từng đường kính và cuộn thép tròn trơn, chỉ cần cộng hao hụt cắt nối khoảng 2% đến 3%

Để kiểm soát chất lượng xe bồn thương phẩm tại công trường không bị thiếu khối lượng hay sai độ sụt, anh chị tham khảo hướng dẫn tại bài kiểm tra bê tông tươi và bảng tra mác bê tông. Quy cách buộc thép hai lớp chống võng nứt xem thêm ở bài kỹ thuật bố trí thép sàn và thép cầu thang.

Bảng tỷ lệ hao hụt vật tư thực tế và quy chuẩn bảo quản tại công trường

Chủng loại vật tư Tỷ lệ hao hụt thi công phổ biến Quy tắc bảo quản chống thất thoát tại Tâm Phát
Gạch đất sét nung xây tường Khoảng 3% đến 5% Xếp thành kiêu gọn trên nền phẳng, tận dụng gạch nửa khi chặt khóa góc khuôn cửa.
Cát xây trát và đá dăm Khoảng 5% đến 8% (do sàng tạp chất & rơi vãi) Quây bờ gạch chặn chân bãi tập kết trong ngõ để mưa lớn không cuốn trôi cát xuống cống.
Xi măng bao (PCB30 / MC25) Khoảng 1% đến 2% Xếp trên kệ palet gỗ cao cách mặt đất ẩm tối thiểu 20 cm, phủ kín bạt chống vón cục chết xi măng.
Thép cây (11,7 m) và thép cuộn Khoảng 2% đến 3% (đầu mẩu cắt nối) Kỹ sư lập sơ đồ pha cắt thanh 11,7 m tối ưu trước khi cắt máy, kê cao khỏi mặt đất bùn và che bạt mưa.

3. Vì sao nên bóc tách vật tư theo bản vẽ thay vì ước lượng truyền miệng?

  • Chênh lệch lớn do bước nhịp kết cấu và địa chất nền móng: Hai ngôi nhà cùng diện tích đất 60 m2 xây 4 tầng nhưng một nhà mặt tiền 4 m chia 2 nhịp cột thông thường sẽ tốn ít thép hơn hẳn ngôi nhà vượt nhịp thông phòng 6 m không cột giữa để làm gara ô tô hoặc xây trên nền đất yếu phải làm đài móng cọc lớn.
  • Tránh đứt quãng tiến độ hoặc ứ đọng vốn: Ước chừng thiếu khiến thợ đang đổ dở hoặc xây dở phải dừng tay chờ gọi bổ sung (mua lẻ 1 đến 2 khối cát hay vài chục thanh thép luôn chịu giá cao và tốn tiền xe chở), ngược lại gọi thừa hàng nghìn viên gạch hay hàng chục bao xi măng để lâu bị ẩm vón cục không trả lại được.
  • Làm thước đo nghiệm thu khi giao thầu: Khi ký hợp đồng xây phần thô hoặc xây nhà trọn gói, toàn bộ rủi ro trượt giá và hao hụt vật tư đã nằm gọn trong đơn giá m2 của nhà thầu, gia chủ chỉ cần cầm bản vẽ kết cấu kiểm tra đúng thương hiệu thép (Hòa Phát, Việt Úc, Việt Đức...), mác xi măng và đường kính thanh thép thực tế.

Gợi ý bóc tách tiên lượng vật tư chính xác từ hồ sơ bản vẽ: Thay vì ước lượng truyền miệng dễ thừa thiếu vật liệu, anh chị hãy gửi bản vẽ thiết kế hoặc kích thước khu đất qua Zalo 0889.361.988 để kỹ sư Tâm Phát lập bảng khối lượng vật tư và dự toán phần thô miễn phí.

4. Câu hỏi thường gặp khi dự tính gạch, xi măng, cát, thép xây nhà

Câu 1: Xây nhà sàn 100 m2 trung bình hết khoảng bao nhiêu tấn thép?

Không có một định mức cố định chung cho mọi nhà 100 m2. Hàm lượng cốt thép biến thiên rất mạnh theo số tầng cao, phương án móng (móng đơn, móng băng hay đài cọc), sàn dầm truyền thống hay sàn phẳng vượt nhịp và tải trọng thang máy. Chỉ khi kỹ sư chạy mô hình nội lực và xuất bảng thống kê cốt thép trong hồ sơ thiết kế kết cấu mới có con số tấn thép chính xác cho ngôi nhà của anh chị.

Câu 2: Khi xây nhà phố nên chọn xây tường 110 hay tường 220 để vừa bền vừa tiết kiệm?

Giải pháp cân bằng về kỹ thuật và chi phí là kết hợp cả hai: xây tường 220 mm cho các mảng tường bao ngoài trời hướng nắng mưa (đặc biệt là hướng Tây), tường tiếp giáp nhà hàng xóm chưa xây để cách nhiệt, chống thấm, cách âm tốt, đồng thời dùng tường 110 mm cho các vách ngăn phòng bên trong nhà để giảm tải trọng lên dầm sàn và mở rộng diện tích thông thủy. Xem phân tích chi tiết tại bài nên xây tường 10 hay tường 20 và cấp phối vữa.

Câu 3: Gia chủ giao khoán phần thô cho nhà thầu thì có cần tự ngồi tính từng viên gạch không?

Gia chủ không cần tự tính toán đặt mua từng chuyến vật tư vì nhà thầu phần thô đã chịu trách nhiệm cung ứng trọn gói theo tiến độ. Tuy nhiên, việc nắm được nguyên lý đọc bản vẽ và quy đổi vật liệu sẽ giúp anh chị chủ động kiểm soát chủng loại vật tư đưa vào công trường đúng hợp đồng. Anh chị có thể xem hướng dẫn cơ bản tại bài cách đọc bản vẽ kỹ thuật xây dựng cho chủ nhà.

LIÊN HỆ TƯ VẤN KỸ THUẬT VÀ NHẬN BẢNG DỰ TOÁN CHI TIẾT
Để nhận bảng bóc tách tiên lượng khối lượng vật tư chính xác từ bản vẽ hoặc báo giá thi công phần thô hoặc trọn gói, anh chị hãy gửi hồ sơ thiết kế (nếu đã có) hoặc kích thước khu đất và số tầng dự kiến cho kỹ sư Xây dựng Tâm Phát.
Đơn vị thực hiện: Xây dựng Tâm Phát
Hotline / Zalo kỹ sư tư vấn: 0889.361.988 (Nhắn trực tiếp qua Zalo: https://zalo.me/0889361988)
Trang liên hệ và đăng ký khảo sát miễn phí: https://xaydungtamphat.com.vn/lien-he/
Website chính thức: https://xaydungtamphat.com.vn/

Bài viết và dịch vụ liên quan