Sửa chữa cải tạo nhà tại phố cổ Hà Nội: quy định, kỹ thuật và 6 dự án thực tế

Khu nhà hàng, ảnh 1, 79 Phùng Hưng

Chủ nhà tại phố cổ Hà Nội được miễn giấy phép xây dựng khi sửa nội thất bên trong không động tới kết cấu chịu lực (nhưng phải gửi thông báo khởi công tới phường), còn mọi việc thay đổi mặt đứng, nâng tầng phía sau hoặc xây lại đều phải xin phép với giới hạn lớp mặt phố 1 đến 3 tầng và lớp sau dưới 16 m.

Thi công sửa chữa hoặc xây lại nhà tại 36 phố phường thuộc phường Hoàn Kiếm và vùng giáp ranh phường Cửa Nam (quận Hoàn Kiếm cũ theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15) đòi hỏi kinh nghiệm xử lý thực tế rất khắt khe: tường gạch vôi cát chung vách trăm năm tuổi, cầu thang và ngõ đi chung rộng dưới 1 m dùng chung nhiều hộ, cấm xe vật tư ban ngày và phố đi bộ cuối tuần. Xây dựng Tâm Phát tổng hợp quy trình pháp lý, kỹ thuật và hồ sơ 6 công trình thực tế đã bàn giao ngay tại lõi phố cổ dưới đây.

Phân biệt sửa bên trong và can thiệp mặt đứng, nâng tầng trong khu phố cổ

Căn cứ Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/07/2026), Quyết định 6398/QĐ-UBND và Quyết định 73/2024/QĐ-UBND (hiệu lực từ ngày 10/01/2025), chủ nhà cần tách rõ hai nhóm công việc trước khi triển khai (xem chi tiết tại bài quy định xây dựng, cải tạo nhà trong khu phố cổ Hà Nội):

Phạm vi công việc dự kiến Yêu cầu thủ tục pháp lý hiện hành Giới hạn bảo tồn cảnh quan cần tuân thủ
Nhóm 1: Sửa chữa bên trong nhà Miễn giấy phép theo điểm h khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025, gửi thông báo khởi công tại UBND phường Không thay đổi công năng, không đục tường chung vách chịu lực, không biến đổi mặt đứng giáp phố
Nhóm 2: Sửa mặt tiền, nâng tầng lớp sau hoặc xây lại Bắt buộc lập hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng, cải tạo kèm thỏa thuận phương án kiến trúc Bảo tồn mặt tiền và mái ngói phía trước, lớp mặt phố 1 đến 3 tầng (6 đến 12 m), lớp sau cao dưới 16 m, cấm đào tầng hầm

Bốn bài toán kỹ thuật đặc thù và điều phối thi công ban đêm trong phố cổ

  • Khảo sát tường gạch vôi cát chung vách và ẩm mao dẫn chân tường: Trước khi thiết kế, kỹ sư phải bóc thăm kiểm tra phần tường giữ lại, phần gia cố và phần làm mới, xử lý triệt để ẩm ngược chân tường bằng kem Silane Siloxane kết hợp vữa polymer (xem bài xử lý tường gạch vôi cát và ẩm chân tường nhà cổ).
  • Gia công hệ dầm sàn sắt I chia đoạn ngắn đưa qua ngõ hẹp và cầu thang cổ: Khi cải tạo nâng tầng hoặc làm gác lửng trên nền nhà cổ (xem thêm cải tạo nhà ống phố cổ mặt tiền hẹp và chuyên đề nâng tầng nhà bằng khung thép), cấu kiện dầm sắt chữ I được cắt chia đoạn ngắn ngay tại xưởng, sơn chống gỉ, đánh số thứ tự để khiêng bộ qua ngõ hẹp dưới 1 m và liên kết bu lông an toàn trên tầng cao mà không gây quá tải lên những mảng tường cũ đã xuống cấp.
  • Văng chống nhà liền kề và điều phối vật tư từ 21 giờ đêm tránh lịch phố đi bộ: Với công trình hạ giải xây lại (xem bài phá dỡ nhà cũ an toàn trong ngõ nhỏ Hà Nội), bắt buộc lắp hệ văng chống thép H200 bảo vệ nhà sát vách. Toàn bộ lịch chở trạc thải, nhập vật tư nặng được tổ chức vào khung giờ đêm và tránh các tối cuối tuần từ thứ Sáu đến Chủ nhật tại các tuyến thuộc không gian đi bộ quanh Hồ Hoàn Kiếm như Cầu Gỗ, Hàng Gai, Hàng Bồ.
Hệ dầm thép hình văng chống ngang nhà phố cổ
Hệ dầm thép hình văng chống ngang nhà phố cổ

Sáu công trình sửa chữa cải tạo và xây lại thực tế của Tâm Phát ngay tại phố cổ

Không dừng ở lý thuyết, năng lực thi công trong khu phố cổ của Xây dựng Tâm Phát được chứng minh trực tiếp qua 5 dự án sửa chữa cải tạo (cả căn hộ gia đình ở tầng trên cùng lẫn mô hình nhà hàng, homestay, cà phê) và 1 dự án xây dựng lại hoàn toàn ngay trên các tuyến phố lõi Hoàn Kiếm:

Công trình và chủ đầu tư Quy mô và công năng thực tế Giải pháp kỹ thuật cốt lõi và tiến độ
79 Phùng Hưng
Gia chủ: Anh Cường
Đất 55 m2, quy mô sau cải tạo 6 tầng: nhà hàng (tầng 1 và lửng), homestay (tầng 2 đến 5), cà phê tầng mái Giữ nguyên phần nhà cổ bảo tồn ở mặt tiền và mái trước, nâng tầng khung sắt I liên kết bu lông phía sau, xử lý tường vôi cát và chống thấm khe tiếp giáp. Hoàn thành 135 ngày
37 Cầu Gỗ
Gia chủ: Anh Lân
2 mặt phố sát Hồ Hoàn Kiếm (mặt sau Đinh Tiên Hoàng), diện tích sàn 95 m2 Thay phần mái tôn cũ xuống cấp, nâng tầng bằng hệ dầm chính, dầm phụ sàn sắt I gia công sẵn tại xưởng lắp dựng nhanh gọn ngay sát phố đi bộ. Hoàn thành 60 ngày
11 Hàng Gai
Gia chủ: Chị Hòa
Căn hộ gia đình 38 m2 sàn, quy mô 3 tầng rưỡi ở phần trên cùng tòa nhà cổ Chia đoạn ngắn dầm sắt I tại xưởng để vận chuyển lên tầng cao, gác hệ xương sàn sắt I lên tường chịu lực hiện hữu đã kiểm tra. Hoàn thành 65 ngày
78 Hàng Bồ
Chị Hương, anh Dũng
Căn hộ gia đình 3 phòng ngủ 65 m2 sàn, quy mô 2 tầng rưỡi phần trên cùng tòa nhà Khảo sát kỹ tường chịu lực, lắp hệ sàn sắt I nhẹ tránh tăng tải lên phần kết cấu cũ xuống cấp, mở ban công thư giãn thoáng sáng. Hoàn thành 75 ngày
2C Thọ Xương
Gia chủ: Chị Huyền
Sát Nhà thờ Lớn, đất 40 m2, 4 tầng và tầng mái (lễ tân, cà phê và homestay) Phân loại rõ phần tường sàn cổ giữ lại, phần gia cố và phần làm mới để chuyển đổi công năng kinh doanh lưu trú hiệu quả. Hoàn thành 125 ngày
17A Phùng Hưng
Gia chủ: Chú Tuấn
Công trình xây dựng lại mới 4 tầng, diện tích 95 m2 mỗi sàn, nội thất Indochine Phá dỡ êm, văng chống thép H200 bảo vệ nhà cổ hai bên, đổ bê tông ban đêm, mặt tiền Pháp cổ cửa 2 lớp và nội thất xưởng. Hoàn thành 155 ngày

Ngoài ra tại khu vực ngoài đê Hoàn Kiếm cũ và các phố thương mại lân cận, gia chủ có thể tham khảo thêm dự án sửa chữa nâng tầng nhà 2 tầng lên 4 tầng rưỡi 56 m2 tại ngõ 3/20 Phúc Tân, phường Hồng Hà (quận Hoàn Kiếm cũ) của chị Hạnh (65 ngày) và dự án nội thất thương mại tại 90 Nguyễn Hữu Huân.

Khung chi phí cải tạo hoặc xây lại nhà phố cổ và bảng phạm vi công việc

Đồng bộ với biểu giá công bố trên trang sửa chữa, cải tạo nhà và trang xây nhà trọn gói, dưới đây là khoảng đơn giá tham khảo các hạng mục phổ biến tại phố cổ:

Nhóm hạng mục thi công tại phố cổ ĐVT Khoảng đơn giá tham khảo (VNĐ) Ghi chú kỹ thuật áp dụng
Đục bóc vữa tường cũ bị ộp mốc m2 110.000 đến 180.000 Đục nhẹ tay, đóng bao dứa gọn trong ca
Xây tường mới và trát vữa M7,5 (thường gọi M75) m2 165.000 đến 330.000 Đóng lưới mắt cáo khe tiếp giáp chống nứt
Sàn nhẹ khi nâng tầng (dầm thép hình, Cemboard) m2 sàn 1.350.000 đến 1.850.000 Chia đoạn ngắn đưa qua ngõ hẹp phố cổ
Trần, vách thạch cao và sơn bả hoàn thiện m2 Trần, vách: 175.000 đến 280.000
Sơn bả: 75.000 đến 150.000
Khung xương tiêu chuẩn, sơn 1 lót 2 phủ
Chống thấm vệ sinh, khe tiếp giáp và đi điện nước m2 Chống thấm: 220.000 đến 450.000
Điện nước: 350.000 đến 550.000 (gồm nhân công và vật tư thô đến đầu chờ)
Cáp đồng ống chống cháy, ống nhiệt PPR
Xây dựng lại nhà phố cổ (khi không thể cải tạo) m2 quy đổi Phần thô: 4,05 đến 4,65 triệu
Trọn gói: 6,2 đến 8,8+ triệu
Văng chống H và trung chuyển đêm tính riêng
Phạm vi đã bao gồm trong đơn giá hạng mục Khoản tách thành dòng riêng trong báo giá phố cổ
Khảo sát hiện trạng tường sàn cổ, đo vẽ mặt bằng và lập bảng dự toán khối lượng chi tiết Thiết kế 3D, hồ sơ xin phép cải tạo mặt đứng và lệ phí hành chính nhà nước
Vật tư phần thô đúng mã hiệu hợp đồng, nhân công thi công và dọn vệ sinh ngõ chung cuối mỗi ca Gia cố kết cấu thép chịu lực chính, hệ dầm văng chống nhà liền kề và lập vi bằng hộ sát vách
Hỗ trợ chuẩn bị bộ bản vẽ kỹ thuật để chủ nhà làm thủ tục (không nộp thay), bảo hành đúng quy định Trung chuyển ngõ sâu hẹp ban đêm, bốc vác lên tầng trên cùng, thiết bị rời và đồ gỗ xưởng

Đơn giá tham khảo. Thuế và chứng từ áp dụng theo hình thức hợp đồng, ghi rõ trong báo giá chi tiết. Chỉ những công việc được liệt kê mới nằm trong phạm vi đã thống nhất.

Công cụ tính nhẩm chi phí trực tuyến của Xây dựng Tâm Phát
Gia chủ có thể tính nhẩm trước ngân sách phần xây dựng cải tạo và phần đồ gỗ nội thất tại hai công cụ trực tuyến:
1. Tính nhẩm phần xây dựng và hoàn thiện: Công cụ dự toán xây nhà
2. Tính nhẩm đồ gỗ xưởng: Công cụ dự toán nội thất

Câu hỏi thường gặp khi sửa chữa, cải tạo nhà phố cổ

Cải tạo nhà trong phố cổ Hà Nội có được đào thêm tầng hầm không?

Theo Quyết định 6398/QĐ-UBND, khu phố cổ không được phép xây dựng tầng hầm để bảo vệ nền móng các nhà cổ liền kề, chỉ trừ các lô đất trên tuyến đường bao Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật khi đủ điều kiện kỹ thuật và được cấp phép.

Nhà phố cổ bắt buộc giữ mặt tiền cổ phía trước thì làm sao tăng diện tích kinh doanh homestay?

Áp dụng đúng mô hình đã thành công tại công trình 79 Phùng Hưng của anh Cường: bảo tồn nguyên trạng lớp nhà cổ và mái ngói ở mặt tiền giáp phố theo quy chế, còn phần lùi phía sau bên trong thửa đất được xin phép nâng tầng bằng hệ khung sắt I nhẹ lên chiều cao dưới 16 m.

Căn hộ nằm ở tầng 3, tầng 4 trên cùng của một biển số nhà nhiều hộ ở Hàng Gai, Hàng Bồ có nâng thêm gác được không?

Thực hiện được khi chiều cao và quy hoạch cho phép đồng thời tường chịu lực bên dưới qua khảo sát còn đủ khỏe, như hai dự án thực tế tại 11 Hàng Gai (38 m2) và 78 Hàng Bồ (65 m2) dùng dầm sắt I chia đoạn ngắn gác sàn nhẹ mà không gây lún nứt các hộ tầng dưới.

Để kỹ sư đã trực tiếp thi công tại Cầu Gỗ, Phùng Hưng, Hàng Gai, Hàng Bồ qua khảo sát hiện trạng tường cổ và lối ngõ chung của gia đình, anh chị có thể nhắn thông tin hoặc gửi ảnh hiện trạng qua Zalo 0889.361.988 hoặc trang liên hệ Xây dựng Tâm Phát để kỹ sư sắp xếp lịch khảo sát trực tiếp mà không thu phí.